أبو الحسن الشعراني

354

پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)

الحكم العدل من اللّه و في العول الحكم الجائر من اللّه و النصفة من الناس . تعالى اللّه عن ذلك . « 1 » وَ لَهُ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ . « 2 » مؤلف : از آيه حكم دو دختر دانند و حكم بيش‌تر از دو دختر هم از اجماع توان دانستن . علّامه شعرانى : بايد دانست كه بعض فقهاى اخير ، مانند محقّق سبزوارى ، اجماع را سست گرفته ، چنان پندارند كه هرگز علم به اجماع براى كسى حاصل نمىشود و تتبّع اقوال همهء علماى امّت ممكن نيست و هرجا كه اجماع است ، مطابق آن خبرى مىتوان يافت و از اجماع بىنياز شد . و ما در محلّ خود اين قول را تضعيف كرده‌ايم و همين مسأله دليل قوى است بر قول ما ؛ چون به حكم شرع يقين داريم در اين مسأله و يقين ما از اخبار حاصل نشده است ؛ چون خبر متواتر در اين باب وارد نيست . « 3 » إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ . « 4 » مؤلف : حق‌تعالى قبول توبه نمىكند ، مگر براى كسانى كه مىكنند بدى را در حالتى كه متلبّسند به نادانى و سفه ، پس توبه كنند و بازگشت نمايند به خداى از زمان نزديك . و قول صحيح آن است كه زمان قريب پيش از مرگ است و اگرچه فواق ناقه باشد . علّامه شعرانى : امّا چنان‌كه پيش از اين گفتيم ، تفضّل است از طرف خداوند تعالى

--> ( 1 ) . مجمع البيان ، ج 3 ، ص 18 . ( 2 ) . نساء ( 4 ) آيهء 12 . ( 3 ) . روح الجنان ، ج 3 ، ص 329 . ( 4 ) . نساء ( 4 ) آيهء 17 .